بدیهی است هنگامی که تیمی برای حمله آماده می شود، تیمی دیگر خود را برای دفاع آماده می کند. بنابراین برای آماده سازی دانش آموزان به منظور اجرای بازی والیبال و شرکت در مسابقه، لازم است علاوه بر مهارت های فردی، مهارت های تیمی از جمله تاکتیک دفاع تیمی نیز آموزش داده شود.

وظیفه هر تیم در دفاع، عبارت است از:

1. دریافت توپ و جلوگیری از برخورد توپ با زمین ( نزدیک تور یا عقب زمین ).

2. پاس و حمله و حمایت از مهاجم.

رهنمودهای آموزشی

• تمام بازیکنان در دفاع تیمی شرکت می کنند.

• مدافعان روی تور، رو به روی مهاجمان قرار می گیرند.

• مدافع روی تور را شناسایی و در سایه دفاعی او قرار گیرید.

• بازیکنان عقب میدان با توجه به مهار تهای حمله حریف در مناطق مناسب جاگیری می کنند.

• به سیستم دفاعی انتخابی تیم ) 6 جلو است یا 6 عقب( توجه کنیم.

• با جاگیری مناسب در زمین از برخورد توپ با زمین حفاظت کنید.

• با اتخاذ وضعیت بدنی مناسب از برخورد توپ با زمین حفاظت کنید.

• به شکل مناسب توپ گیری کنید.

انواع سیستم های دفاع تیمی

دفاع 6 جلو 

این سیستم نام خود را از وضعیت قرار گرفتن بازیکن منطقه 6 می گیرد. در این سیستم در وضعیت شروع دفاع، بازیکن منطقه 6 در مرکز زمین، نزدیک خط حمله می ایستد. زیرا در این منطقه تماس با توپ بیشتر اتفاق می افتد و مدافعان دیگر در اطراف سایه دفاعی جاگیری می کنند. شکل زیر

کاربرد این سیستم :

 در مقابل تیم هایی به کار می رود که حمله ای ضعیف دارند.

 در مقابل تیم هایی به کار می رود که اغلب جاخالی به پشت دفاع می اندازند.

نکته : بعد از ضربه سرویس باید بهترین مدافع عقب میدان در منطقه 6 قرار گیرد.

شکل ب: حرکات دفاعی بازیکنان در سیستم دفاع تیمی 6 جلو با یک مدافع روی تور

دفاع 6 عقب

در این سیستم بازیکن منطقه 6 در شروع وضعیت دفاعی در وسط عقب نزدیک به خط انتهایی جاگیری می کند. بازیکن منطقه 6 باید در خواندن دست مهاجمان حریف از آمادگی خوبی برخوردار باشد. شکل الف

کاربرد این سیستم :

• در مقابل تیم هایی به کار می رود که حمله ای قوی و مطمئن دارند.

• در مقابل تیم هایی به کار می رود که به ندرت جاخالی کوتاه می اندازند. 

شکل ب: حرکات دفاعی بازیکنان در سیستم دفاع تیمی 6 عقب با یک مدافع روی تور

تمرینات آموزشی

• دانش آموزان را درگروه های 6 نفره و تعیین وظایفشان، در زمین والیبال مستقرکنید.

• محل قرارگیری در سیستم دفاع تیمی 6 جلو را با شش چرخش بازیکنان در زمین، تمرین کنید.

• محل قرارگیری در سیستم دفاع تیمی 6 عقب را با شش چرخش بازیکنان در زمین، تمرین کنید.

• سیستم دفاع تیمی 6 جلو را در برابر حمله از مناطق مختلف تمرین کنید.

• سیستم دفاع تیمی 6 عقب را در برابر حمله از مناطق مختلف تمرین کنید.

• سیستم دفاع تیمی 6 جلو را در برابر حمله واقعی در شرایط بازی تمرین کنید.

• سیستم دفاع تیمی 6 عقب را در برابر حمله واقعی در شرایط بازی تمرین کنید.

نکته: در هریک از تمرینات تاکتیکی فوق، معلم وظیفه دارد اشتباهات دانش آموزان را با تکرار تمرین اصلاح کند.