به طور مختصر کار با توپ زمانی انجام می شود که دانش آموز توپ را در اختیار دارد، آن را در اطراف بدن نگه داشته یا حرکت می دهد، پاس داده، دریبل زده یا شوت می کند. با توجه به ماهیت کار با توپ که به طور معمول دانش آموزان از انگیزه فراوانی جهت یادگیری و انجام آن برخوردارند، اختصاص اولین جلسه آموزشی و تمرینی به این مهارت، باعث فراهم نمودن شرایط مناسب آموزشی از ابتدایی ترین مراحل برنامه آموزش بسکتبال می گردد. مهارت کار با توپ، با آموزش گرفتن توپ آغاز می شود و در مراحل بعدی با آموزش سایر مهارت ها تکمیل می گردد.

1. گرفتن توپ با دو دست

گرفتن توپ با دو دست، با در نظر گرفتن موارد زیر انجام می شود:

• هر گونه تماس دست ها با توپ باید از محل انگشتان دست انجام شود.
• دست ها باید از تمام جهات با فواصل تقریباً مساوی از یکدیگر دو سطح جانبی توپ را احاطه کنند.
• در زمان محافظت از توپ، سعی شود که انگشتان دو دست به طور کاملاً باز از یکدیگر بیشترین سطح از توپ را پوشش دهند.
• زمانی که توپ پایین تر از چشم نگهداری می شود، در نزدیکی بدن و محدوده سینه و دور از دسترس دانش آموز مدافع نگهداری و محافظت شود.
• هنگامی که توپ بالاتر از چشم یا بالای سر نگهداری می شود، از بردن آن به پشت سر خودداری شود.
• سر بالا، چانه و چشمان به سمت روبه رو متوجه باشند، دانش آموز به توپ نگاه نکند.
• بدن در وضعیت آماده برای حرکت بعدی قرار داشته باشد؛ یعنی با تعادل و پاها بازتر از عرض شانه، زانوان قدری خمیده و بدن کمی متمایل به سمت جلو باشد.

• به جز در حالتی که هدف محافظت از توپ باشد، آرنج ها به شکل طبیعی در نزدیکی بدن قرار گیرند. در حالت محافظت از توپ معمولاً آرنج ها از بدن فاصله می گیرند .

2. کار با توپ با یک دست

اگرچه در جریان بازی بسکتبال، گرفتن توپ با یک دست شرایط مناسبی برای حفاظت از آن را فراهم نمی آورد، اما لازم است دانش آموزان چگونگی در اختیار داشتن توپ با استفاده از یک دست را با توجه به شرایط گوناگونی که در جریان بازی بسکتبال به وجود می آید آموخته و تمرین کنند تا برای مدتی هر چند کوتاه، توانایی نگهداری از توپ با یک دست را داشته باشند. در این زمینه نیز رعایت موارد زیر توصیه می شود :

• هر گونه تماس دست با توپ باید از محل انگشتان انجام شود.
• آموزش گرفتن توپ با نگهداری آن در جلوی بدن و روی یک دست آغاز شود. در این حالت، دست مانند یک بشقاب در زیر توپ قرار می گیرد.
• پس از آن توپ را از وضعیت قبلی و با حرکتی سریع تا کنار گوش بالا آورده تا دست برای مدت کوتاهی در پشت و زیر توپ قرار گیرد. مجدداً با حرکت سریع دست، توپ به حالت قبلی بازگردانده شود.دانش آموزان باید توانایی انجام این حرکات را با هر دو دست داشته باشند.

تمرین 1

• گرفتن صحیح توپ با دو دست
• گرفتن صحیح توپ با یک دست

پس از نمایش نحوه صحیح گرفتن توپ، با انتخاب تعدادی از دانش آموزان ( 1 یا 2 نفر در هر گروه) چگونگی گرفتن توپ توسط آنان را به عنوان سؤال مطرح کرده و از سایرین بخواهید تا اشکالات احتمالی را مشاهده و بیان کنند. سپس با اختصاص زمان اندکی به سایر دانش آموزان، به آنان فرصت دهید تا گرفتن صحیح توپ را تجربه کنند.

تمرین 2

• دانش آموزان سعی کنند با قل دادن توپ روی زمین، یک هدف یا شیء را بزنند.
• دانش آموزان سعی کنند با قل دادن توپ روی زمین، آن را از محدوده خاصی عبور دهند.
• دانش آموزان سعی کنند توپ را با قل دادن به سمت یکدیگر به هم بدهند.

تمرین 3

دانش آموزان در هر گروه با گرفتن توپ با دستان کشیده در جلوی بدن و سینه، توپ را رها کرده و پس از برخورد توپ به زمین

و پیش از گرفتن آن:

• در مقابل بدن، دستان خود را به هم بزنند.
• در مقابل بدن، دستان خود را دو بار به هم بزنند.
• در پشت بدن، دستان خود را به هم بزنند.
• در پشت بدن، دستان خود را دو بار به هم بزنند.
• تمرینات اشاره شده در بالا را به صورتی انجام دهند که پیش از به زمین خوردن توپ آن را دوباره بگیرند.

تمرین 4

دانش آموزان در هر گروه با ایستادن به شکل دایره ای توپ را:

• از بالای سر به یکدیگر بدهند.
• با چرخش بدن به طرفین، از کنار به یکدیگر بدهند.
• با گرداندن توپ به دور کمر به یکدیگر بدهند.
• با گرداندن توپ به دور یک پا به یکدیگر بدهند.
• با گرداندن توپ به دور دو پا به شکل 8 (هشت لاتین) به یکدیگر بدهند.
• با ترکیب موارد فوق هر دانش آموز هر بار به صورتی خاص توپ را به دیگری پاس دهد .

تمرین 5

شیرین کاری: 1 یا 2 نفر از هر گروه انتخاب شده تا حرکات با توپی را که نیازمند مهارت زیادی هستند نمایش دهند؛ مانند کار با دو یا چند توپ بسکتبال، چرخاندن توپ روی انگشت و …