هدف اصلی این محور، تبیین روش های تفریحی سالم، ترویج بهداشت و اصول سالم زیستن و پیشگیری از ایجاد بیماری و اختلال و معلولیت های جسمی و توانمندسازی افراد در تسلط بر رفتار خود و حفظ سلامت جسمانی، عقلانی، اجتماعی، روانی و معنوی است، لذا در این محور دانش آموزان با راهنمایی دبیر تخصصی تربیت بدنی، به صورت انفرادی در محور سلامت و تربیت بدنی شرکت خواهند کرد.
نکات مهم
- مسئولیت اجرای آزمون در مرحله مدرسه:
در مرحله مدرسه اجرای آزمون بر عهده دبیر تربیت بدنی و با نظارت و هماهنگی مدیر آموزشگاه میباشد.
- مسئولیت اجرای آزمون در مرحله منطقه و استان:
اداره آموزش متوسطه اول با همکاری کارشناس – کارشناس مسئول تربیت بدنی شهرستان/ منطقه/ ناحیه و اداره تربیت بدنی و فعالیت هاي ورزشی استان مسئولیت برگزاری آزمون را بر عهده خواهند داشت.
- در صورت برگزاري مرحله کشوري آزمون ها مانند مرحله استانی خواهد بود.
- داشتن گواهینامه سلامت و رضایتنامه « ولی قانونی دانش آموز » شرکت در آزمون عملی، ضروري است.
- حضور پزشکیار در محل برگزاري آزمون عملی ضروري است.
- در تمام مراحل، آزمون به صورت انفرادی برگزار خواهد شد و آزمون ها براي دانش آموزان دختر و پسر به صورت مجزا انجام شود.
- در مرحله استانی و کشوري، امتیاز نهایی دانش آموز مجموع امتیاز آزمون علمی ) 40 درصد( و آزمون عملی ) 60 درصد( می باشد؛
- در بخش آزمون عملی زمان کلی آزمون از لحظه شروع آزمون با سوت سرداور در ایستگاه اول آغاز و تا سوت پایان که توسط سرداور در ایستگاه پنجم زده میشود، پایان مییابد.
- منابع آزمون علمی توسط اعضاي علمی محور و از مباحث حیطه دانشی دو حوزه سلامت و تربیت بدنی کتاب راهنماي معلم تربیت بدنی و پس از برگزاري مرحله منطقه اي معرفی خواهد شد.
تعداد داوران در مرحله منطقه سه داور و در مرحله استان پنج داور می باشد.
- مرحله مدرسه:
هدف کلی
ارزیابی میزان یادگیری مهارتهای پایه در رشتههای والیبال، بسکتبال و هندبال و تشویق دانشآموزان به فعالیت مستمر، رقابت سالم و رفتارهای ورزشی همراه با اخلاق و بالا بردن مهارت های تکنیکی خود.
آزمون بسکتبال:
آزمون ۱: دریبل در مسیر مشخص
هدف: ارزیابی کنترل توپ و هماهنگی دست و پا.
روش اجرا:
۵ مخروط با فاصله ۲ متری از هم در مسیر زیگزاگ چیده شود. دانشآموز از نقطه شروع با توپ بسکتبال حرکت کرده و بین مخروطها دریبل میزند. در پایان مسیر، توپ را با کنترل در نقطه پایان (توقف یک زمانه ) حرکت را متوقف میکند.
معیار ارزیابی: کنترل توپ – سرعت و چابکی – فرم بدن و نگاه – خطاهای دبل و رانینگ – برخورد توپ یا بدن بازیکن به موانع .
آزمون 2: مهارت شوت لیآپ (Layup )
معیار ارزیابی: اجرای صحیح مهارت شوت لی آپ در بسکتبال
دانشآموز با توپ از نقطه شروع، مسیر سه متری را دریبل انجام میدهد و با انجام مهارت لی آپ توپ را به سمت حلقه بسکتبال پرتاب می کند.
در مدارسی که فاقد حلقه بسکتبال می باشند دبیر تربیت بدنی می تواند روی دیوار یا تخته مدرسه با چسب رنگی دایرهای به قطر حدود ۴۰ سانتیمتر رسم کنید (در ارتفاع حدود ۲ متر). دانشآموز پس از اجرای گامها، توپ را به داخل دایره پرتاب کند. اصابت توپ به داخل یا مرکز دایره معادل «گل» محسوب میشود.
توجه شود هدف اصلی درست انجام دادن حرکت لیآپ است، نه لزوماً گل شدن توپ در سبد.
آزمون هندبال:
آزمون ۱: دریبل در مسیر مشخص
هدف: سنجش هماهنگی، کنترل توپ و چابکی در هنگام حرکت.
روش اجرا:
۵ مخروط با فاصله ۲ متری از هم در مسیر زیگزاگ چیده شود. دانشآموز از نقطه شروع با توپ هندبال حرکت کرده و بین مخروطها دریبل میزند. در پایان مسیر، توپ را با کنترل در نقطه پایان متوقف میکند.
معیار ارزیابی: کنترل توپ – سرعت و چابکی – فرم بدن و نگاه – خطاهای دبل و رانینگ – برخورد توپ یا بدن بازیکن به موانع .
آزمون 2: شوت هندبال
معیار ارزیابی: اجرای صحیح مهارت شوت در هندبال
روش اجرا: دانشآموز با توپ از نقطه شروع، مسیر سه متری را دریبل انجام میدهد و از پشت خط مشخص شده به سمت دروازه شوت می کند.
در مدارسی که فاقد دروازه هندبال یا فوتسال می باشند دبیر تربیت بدنی می تواند روی دیوار صاف، با چسب رنگی دایرهای به قطر حدود ۵۰ سانتیمتر در ارتفاع ۱٫۵ متر رسم کنید. از دروازه فوتبال، طناب، حلقه پلاستیکی یا حتی قاب مقوایی بزرگ بهعنوان هدف استفاده کنید.
توجه شود هدف اصلی درست انجام دادن حرکت شوت در هندبال است، نه لزوماً گل شدن توپ در سبد.
آزمون پنجه والیبال:
هدف: سنجش توانایی کنترل توپ با پنجه، دقت و پایداری در اجرای ضربات متوالی.
معیار ارزیابی: 10 ضربه متوالی و صحیح
روش اجرا: در محوطه مشخص شده همانند تصویر، آزمون شونده باید از پشت خطی که با دیوار مقابل یک متر فاصله دارد، تعداد 10 ضربه متوالی را با پنجه به دیوار بزند. محل برخورد توپ به دیوار باید در محدوده مشخص ) مستطیل به طول 1.70 و عرض 1.50 متر( باشد )خطوط نیز جزء محدوده ضربه محسوب می شوند(.
ارتفاع مستطیل برای دختران 2.20 برای پسران 2.50 از سطح زمین.
- مرحله منطقه
در این مرحله سه آزمون مرحله مدرسه با نظارت ناظر منطقه و سه داور دیگر که توسط ناظر مشخص میشود؛ در یک روز براي تمام دانش آموزان راه یافته به این مرحله به صورت ایستگاهی اجرا میشود و دانش آموزانی که بالاترین امتیاز را کسب نمایند به مرحله استان معرفی می گردند.
ایستگاه شماره یک: آزمون پنجه والیبال.
وسایل و فضاي مورد نیاز:
- توپ والیبال ( 4 عدد )
- یک عدد سبد بزرگ براي توپ.
- فرم ثبت نتایج.
نکته: براي اجراي این آزمون مستطیلی به ابعاد 70 / 1 × 50 / 1 متر و با ارتفاع 20 / 2 متر براي دختران و 2 / 50 متر براي پسران از زمین روي یک دیوار صاف رسم می شود.
شرح آزمون: در محوطه مشخص شده همانند تصویر، آزمون شونده باید از پشت خطی که با دیوار مقابل یک متر فاصله دارد، تعداد 10 ضربه متوالی را با پنجه به دیوار بزند. محل برخورد توپ به دیوار باید در محدوده مشخص شده باشد خطوط نیز جزء محدوده ضربه محسوب می شوند.
قوانین و مقررات:
- تعداد ضربه هاي صحیحی که به دیوار برخورد می کند، شمارش میشود.
- توپ هایی که به محدوده مشخص و خطوط مربوطه برخورد نماید صحیح می باشد.
- ضربات به دیوار کاملاً از پشت خط مورد نظر ارسال شود (فاصله یک متر). چنانچه پاي شرکت کننده خط یک متر را قطع یا لمس کند، آن ضربه محاسبه نمی شود.
- اگر در بین ضربات توپ به زمین برخورد نماید؛ آزمون شونده میتواند از همان توپ یا توپ داخل سبد براي ادامه مهارت استفاده کند.
- پنجه با یک دست شمارش نخواهد شد.
ایستگاه شماره دو: دریبل و شوت بسکتبال.
وسایل و فضاي مورد نیاز:
- توپ بسکتبال دو عدد.
- پرچم یا مخروط به ارتفاع یک و نیم 5 / 1 متر شش عدد.
- دو عدد صندلی.
- فرم ثبت نتایج.
نکته: فاصله بین صندلی تا اولین مخروط سه ( 3 ) متر و فاصله بقیه مخروطها دو ( 2 ) متر میباشد.
شرح آزمون: دانش آموز با برداشتن توپ از روي صندلی سمت راست یا سمت چپ با دریبل و به صورت مارپیچ از بین موانع به طرف حلقه بسکتبال حرکت کرده و بعد از عبور از آخرین مانع شوت سه گام را انجام داده و فقط یکبار به سمت حلقه پرتاب نموده و آنگاه به سمت توپ دوم رفته و توپ را از روي صندلی مخالف برمی دارد و همانند حرکت اول مسیر را طی کرده و شوت سه گام انجام میدهد ( نیازي به ریباند توپ نمیباشد و با پایان شوت مرحله تمام می شود) و به ایستگاه بعدي میرود.
قوانین و مقررات:
1 – دانش آموز باید پس از برداشتن توپ، دریبل را همانند تصویر از سمت چپ و یا راست مانع اول آغاز نماید.
2 – پرتاب توپ به سمت سبد و یا پشت خط بسکتبال خطا محسوب شده و 1 ثانیه به زمان کلی دانشآموز اضافه می گردد.
3 – چنانچه خطایی مانند رانینگ و دبل انجام شود، به ازاي هر خطا 1 ثانیه به زمان دانش آموز اضافه می شود.
4 – چنانچه حرکت طبق مسیر تعیین شده انجام نشود، دانشآموز باید حرکت را از منطقه اي که خطا اتفاق افتاده است، تکرار نماید .
5 – به ازاي هر برخورد توپ یا بدن ورزشکار به موانع که منجر به جابجایی یا افتادن آنها شود، 1 ثانیه به زمان دانش آموز اضافه خواهد شد.
6 – اجراي شوت سه گام، با گام هاي کمتر خطا محسوب نمی گردد.
نکته: به ازاي گل نشدن هر پرتاب، 1 ثانیه به زمان کلی دانش آموز اضافه می شود.
ایستگاه شماره سه: دریبل و شوت هندبال.
وسایل و فضاي مورد نیاز:
- یک دروازه به ابعاد 3 × 2 متر.
- دو عدد توپ هندبال مناسب براي دختران و پسران.
- شش عدد پرچم به ارتفاع یک و نیم ( 5 / 1 ) متري یا مخروط بلند که به صورت ثابت در محل خود قرار گیرند.
- دو عدد صندلی.
نکته: پرچم ها (مخروطها) در راستاي مرکز دروازه تا محل تقاطع خط طولی و خط مرکز زمین قرار میگیرند.
فاصله اولین پرچم تا قوس 6 متر سه متر. فاصله موانع دو متر و فاصله آخرین پرچم تا صندلی نیز ( 2 ) متر است.
شرح آزمون: دانش آموز توپ را از روي صندلی برداشته و با دریبل کردن از بین موانع به صورت مارپیچ عبور مینماید و بعد از آخرین مانع (مخروط) به سمت دروازه اقدام به شوت پرشی بالاي سر می نماید. دانش آموز پس از شوت به سمت دروازه، میبایست به طرف صندلی دوم دویده، توپ را برداشته و مثل سمت راست (سمت چپ) مراحل را طی نماید.
قوانین و مقررات:
3 – چنانچه خطایی مانند رانینگ و دبل انجام شود، به ازاي هر خطا 1 ثانیه به زمان دانش آموز اضافه می شود.
4 – چنانچه حرکت طبق مسیر تعیین شده انجام نشود، دانشآموز باید حرکت را از منطقه اي که خطا اتفاق افتاده است، تکرار نماید .
5 – به ازاي هر برخورد توپ یا بدن ورزشکار به موانع که منجر به جابجایی یا افتادن آنها شود، 1 ثانیه به زمان دانش آموز اضافه خواهد شد.
عبور از خط 6 متر قبل از اجرای شوت
نکته: به ازاي گل نشدن هر شوت، 1 ثانیه به زمان کلی دانش آموز اضافه می شود.
- مرحله استان
در این مرحله دانش آموزان سه آزمون مهارتی ( والیبال، بسکتبال، هندبال ) و دو آزمون آمادگی جسمانی (جابجا کردن کیسه هاي شنی و عبور از موانع ) را به صورت ایستگاهی و به ترتیب مشخص شده انجام خواهند داد.
نکته: سه آزمون مهارتی همانند مرحله منطقه برگزار خواهد شد.
- ایستگاه شماره یک: پنجه والیبال (شرح آزمون در مرحله منطقه بیان شده است)
- ایستگاه شماره دو: جابجا کردن کیسه های شنی
در این ایستگاه چهارخط به پهناي 5 سانتی متر و به فاصله 4 متر از یکدیگر کشیده شده است. روي خطوط شماره دو، سه و چهار کیسه شنی ( وزن: سه کیلو براي پسران/ دو کیلو براي دختران ) قرار گرفته است، دانش آموز باید کیسه هاي شنی قرار داده شده روي هر خط را به یک خط عقب تر (پشت خط) منتقل نماید. دانش آموز باید از همان خطی که کیسه شنی را در آنجا قرار داده به سمت خط بعدي حرکت کند و کیسه شنی بعدي را جابجا نماید، به صورتیکه در انتها کیسه هاي شنی در خانه هاي یک، دو و سه قرار گیرند. در صورت انجام هر یک از خطاهاي مشخص شده در هر مرحله یک ثانیه به زمان نهایی آزمون شونده اضافه میشود.
خطاهای آزمون:
پرتاب کردن کیسه به پشت خط.
لمس پا با خط و یا عبور از خط (در زمان برداشتن کیسه)
عدم رعایت توالی جابجایی کیسه ها.
- ایستگاه شماره سه: دریبل و شوت بسکتبال (شرح آزمون در مرحله منطقه بیان شده است)
- ایستگاه شماره چهار: عبور از موانع
دانش آموز میبایست از چهار مانع ( ارتفاع مانع کوتاه 40 سانتی متر و مانع بلند 90 سانتی متر ) به صورت یک درمیان ( پرش از روي مانع، عبور از زیر مانع ) عبور نماید. فاصله موانع از یکدیگر 2 متر است. در صورت انجام خطاي مشخص شده در هر مرحله یک ثانیه به زمان کلی دانش آموز اضافه میشود.
- ایستگاه شماره پنج: دریبل و شوت هندبال (شرح آزمون در مرحله منطقه بیان شده است)
نحوه چیدمان و قرار گیری ایستگاه ها در مرحله استان
محتوای آزمون عملی برای دانش آموزان مدارس استثنایی
دانش آموزان مدارس استثنایی در مرحله مدرسه، منطقه و استان سه آزمون آمادگی جسمانی را به صورت ایستگاهی و به ترتیب مشخص شده انجام خواهند داد.
ایستگاه شماره یک: پرش جفت
دانش آموز می بایست تعداد ده پرش جفت صحیح را به صورت ضربدري در خانه هاي ترسیم شده انجام دهد. براي این منظور مطابق شکل تعداد ده خانه به ابعاد 40 * 40 سانتی متر را بر روي زمین ترسیم کرده و از دانش آموز خواسته میشود خانه ها را به صورت ضربدري با انجام حرکت پرش جفت طی کند. در صورت انجام هر یک از خطاهاي مشخص شده در هر خانه، یک ثانیه به زمان نهایی دانشآموز اضافه خواهد شد.
خطاهاي آزمون:
- پرش بر روي یک پا انجام شود.
- پرش ها بصورت ضربدري انجام نشود.
ایستگاه شماره دو: جابجا کردن کیسه های شنی
در این ایستگاه دوخط به پهناي 5 سانتی متر و به فاصله 4 متر از یکدیگر کشیده شده است. روي خط شماره دو، دو کیسه شنی به رنگ مختلف ( یا به شماره 1 و 2 ) به وزن یک کیلو قرار گرفته است، دانش آموز می بایست به ترتیبی که داور مشخص می کند کیسه هاي شنی قرار داده شده روي خط شماره دو را به نوبت به خط عقب تر منتقل نماید (پشت خط). در صورت انجام هر یک از خطاهاي مشخص شده در هر مرحله یک ثانیه به زمان نهایی آزمون شونده اضافه میشود.
خطاهای آزمون:
- پرتاب کردن کیسه به پشت خط.
- لمس پا با خط و یا عبور از خط.
- عدم رعایت توالی جابجایی کیسه ها.
ایستگاه شماره سه: عبور از موانع
دانش آموز میبایست از چهار مانع ) ارتفاع مانع کوتاه 40 سانتی متر و مانع بلند 90 سانتی متر ( دانش آموز از روي مانع اول با پرش و از زیر مانع دوم عبور کند و بعد از مانع دوم مسافت پنج متر را دویده و به خط پایان برسد. فاصله موانع از یکدیگر 2 متر است. در صورت انجام خطاي مشخص شده در هر مرحله یک ثانیه به زمان کلی دانش آموز اضافه میشود.
خطاهای آزمون:
- برخورد و انداختن مانع.
نحوه چیدمان و قرار گیری ایستگاه ها
