ورزش والیبال برای اولین بار از ایالاتمتحده شروع به گسترش یافت. امروزه در سراسر جهان محبوبیت بیشماری برای این رشته ورزشی به وجود آمده بهگونهای که حدود 800 میلیون نفر در این کره خاکی حداقل هفتهای یکبار به تمرین ورزش والیبال میپردازند. در ابتدا فردی به نام ویلیام مورگان در سال 1895 زمانی که بسکتبال رونق بیشتری داشت، برای اینکه افراد بتوانند از یک ورزش مناسب دیگری استفاده کنند و کمتر خسته شوند والیبال را اختراع کرد. او شخصی بوده که به رشتههای ورزشی توپی مختلف آشنا بود و آن را در والیبال به کار گرفت.
والیبال چگونه شکل گرفت؟
همانطور که در بالا بهطور خلاصه شرح دادیم این رشته به سال 1895 میلادی بازمیگردد. در آن زمان William Morgan مدیر انجمن مسیحیان در ماساچوست این ورزش را تحت عنوان Mintonette معرفی کرد. در ابتدا این ورزش توپی بهصورت سرپوشیده تنها برای طبقه اشرافیان و تجار بود که از بازی پرتحرک بسکتبال خسته شده بودند. ویلیام مورگان قبلاً آن را با نام Mintonette معرفی کرد تا اینکه حدود یک سال بعد یکی از اساتید کالج اسپرینگفیلد آمریکا آن را با نام توپ والیبال امروزی نامید.
جالب است بدانید قوانین ابتدایی والیبال توسط مورگان در اولین کتابش به نام روش ورزشی اتحادیه انجمن مسیحیان آمریکایی در سال 1897 میلادی به چاپ رسید. چندی بعد در ایالاتمتحده این ورزش توپی Volleyball بهعنوان بازی فوقالعاده جذاب برای مردان، زنان، نیروهای نظامی، سازمانها و سایر نهادها شناخته شد.
نامگذاری والیبال
والیبالی که قبلاً با نام mintonette و الهام گرفته از ورزشهای راکتی چون تنیس بود بهنوعی ساخته ذهنیت خلاق مورگان در سال 1895 میباشد. او در دوران دانشجویی خود در کالج اسپرینگ فیلد با جیمز نایسمیت که در آن دوران مخترع ورزش بسکتبال نیز بهحساب میآمد دوست شد. پس از فارغالتحصیلی خود مورگان مدیر تربیتبدنی انجمن مسیحیان شد و در آن مرحله بود که ورزش ترکیبی والیبال را از بیس بال، هندبال و تنیس اختراع کرد.
بعدازآن ناظر اولین مسابقه نمایشگاهی در سال 1896 به نام آلفرد هالستد بهسرعت دست به بازی والیبال برد و آن را در ابتدا به توپ والی تغییر داد. او در طی نمایش بازی بارها به مورگان اظهار داشته که این بازی را به نام توپ والی یا همان والیبال امروزی تغییر نام دهد. سپس در سال 1900 میلادی شرکت انتشاراتی America Sport کتابهایی را با دستورالعمل و قوانین توصیفی به نام قوانین والیبال منتشر کرد.
تاریخچه والیبال در ایران
تاریخچه ورزشی والیبال در ایران به سال 1920 میلادی بازمیگردد. زمانی که اولین بار این ورزش وارد کشور شد. در طول جنگ جهانی دوم که نیروهای متفقین ایران را اشغال کرده بودند، از این طریق ارتباطات ورزشی بین نظامیان و مردم عامه به اوج خود رسید. والیبال بهطور رسمی در سال 1299 هجری شمسی توسط مهدی ورزنده بهعنوان اولین مربی تیم ملی اداره شد. او را بهعنوان پدر علم ورزش والیبال نیز میشناسند. فدراسیون والیبال برای اولین بار در سال 1324 با بسکتبال مشترک بود اما در سال 1336 ایران دارای فدراسیونی مستقل شد و امیرعباس امین بهعنوان اولین رئیس فدراسیون والیبال انتخاب شد.
در سال 1958 میلادی برای اولین بار تیم ملی پاکستان به تهران دعوت شد و چند دیدار دوستانه با تیم ملی ایران، تیم باشگاهی و ارتش روسیه انجام گردید. در آن زمان ایران برای اولین بار در بازیهای آسیا 1958 میلادی حضور یافت.